Ponidzie od lat przyciąga artystów swoim spokojem, zróżnicowanym krajobrazami i klimatem, którego trudno szukać w innych częściach kraju. To właśnie tutaj, wśród lessowych wzgórz, meandrów Nidy i pól ciągnących się po horyzont, powstawały prace inspirowane naturą, tradycją i codziennym życiem tutejszych mieszkańców. Nic dziwnego, że region ten stał się ulubionym miejscem malarzy, fotografów i rzeźbiarzy, którzy od pokoleń odkrywają jego urodę.
Plenery, które tworzyły historię
Na przełomie lat 70. i 80. Wydział Kultury ówczesnego Urzędu Wojewódzkiego w Kielcach, we współpracy z Biurem Wystaw Artystycznych, organizował cykl plenerów w różnych miejscach regionu. Były to spotkania twórców, okazja do wymiany doświadczeń i próba uchwycenia zmieniających się pejzaży Kielecczyzny.
Autor obrazu Stefan Chabrowski
Latem 1983 roku przyszedł czas na Chroberz. Pod hasłem „Chroberz ’83” odbył się siódmy z kolei plener na Ponidziu – z największą liczbą uczestników w dotychczasowej historii tych spotkań. Plener trwał trzy tygodnie, a artyści zostali zakwaterowani w budynku miejscowej szkoły podstawowej. Oprócz twórców z Kielecczyzny przyjechali również malarze z Częstochowy, Łodzi, Krakowa, Warszawy, Wrocławia, Radomia i Śląska.
"Pejzaż z Chrobrza" autorstwa Alojzego Siwieckiego
Pałac Wielopolskich w Chrobrzu, autor Stanisław Mazuś.
Wśród trzydziestu uczestników znaleźli się zarówno młodzi artyści rozwijający swoje umiejętności, jak i doświadczeni twórcy, m.in.:
Henryk Papierniak, Tadeusz Maj, Zbigniew Moralski, Zdzisław Surowiec, Czesław Łagowski, Adam Wolski, Jolanta Winiszewska, Stanisław Mazuś, Elżbieta Ledecka, Witold Kowalewski, Alojzy Siwecki, Leszek Kurzeja, Adela Wiśniewska, Janusz Salwierak, Stefan Chabrowski, Adolf Wajncetel-Wański, Kazimierz Perliński, Andrzej Grabiwoda, Antoni Bielecki, Bolesław Cetner, Kazimierz Kędzia i Bohdan Kiszka.
Choć centrum wydarzeń był Chroberz, artyści odwiedzali również okoliczne miejscowości, m.in. Wolę Chroberską, poznając ich charakter i szukając inspiracji.
Obraz "Zagroda" autorstwa Bolesława Cetnera
"Nida" autorstwa Bolesława Cetnera
Galeria, która tętniła kolorem
Efekty trzytygodniowej pracy można było zobaczyć w Galerii BWA „Piwnice” w Kielcach, gdzie zorganizowano poplenerową wystawę. Podkreślano nie tylko rekordową liczbę prezentowanych prac, ale także bardzo wysoki poziom artystyczny – jeden z najlepszych w historii kieleckich plenerów.
Na obrazach widać było różne spojrzenia na Ponidzie: od spokojnych, realistycznych ujęć po bardziej ekspresyjne czy abstrakcyjne interpretacje. Mimo różnic stylistycznych wszystkie prace łączyła wspólna myśl – zachwyt nad miejscem i jego światłem.
Katalog wystawy poplenerowej - okładka
Ślady po tamtym lecie
Dziś wiele prac z „Chroberz ’83” znajduje się w prywatnych kolekcjach. Niektóre pojawiają się na aukcjach lub w albumach artystów, przypominając o tamtym twórczym lecie sprzed ponad czterdziestu lat.
Dla jednych był to po prostu kolejny plener. Dla innych – spotkanie, które na zawsze zmieniło sposób patrzenia na krajobraz.
A może w Twoim domu znajduje się obraz powstały podczas tego wydarzenia? Jeśli tak, trzymasz w rękach kawałek historii Ponidzia.
Autor: Rafał Bochniak, chroberz.info